Inspectie snoeihard over PrivaZorg

door Siem Eikelenboom

UPDATE 21 juni. SP stelt vragen over snoeiharde rapport IGJ over PrivaZorg

Bij de Amersfoortse thuiszorgorganisatie PrivaZorg is aan de top sprake van een schijn van belangenverstrengeling. Bovendien was de herstructurering waarmee de aandeelhouders vorig jaar 12 miljoen uit het bedrijf wilden wegsluizen onzorgvuldig en in strijd met de governance code in de zorg. Dit concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd in een net gepubliceerd onderzoek. De IGJ stelt een onafhankelijke deskundige aan die orde op zaken moet stellen.

Begin mei berichtte De Stadsbron al over de grote problemen bij PrivaZorg dat zijn hoofdkantoor heeft aan de Hardwareweg in Amersfoort. De problemen waren zo groot dat IGJ de thuiszorgorganisatie op 4 april onder verscherpt toezicht had gesteld.

Onderzoek had aan het licht gebracht dat PrivaZorg in 2018 van plan was om 12 miljoen euro aan het bedrijf te onttrekken via een dividenduitkering aan de aandeelhouders, terwijl in 2018 een groot verlies was geleden van ruim 2 miljoen euro. Die dividenduitkering moest plaatsvinden na een herstructurering waarbij het verbod op een dividenduitkering was opgeheven door een verandering van de statuten. 

foto1.JPG

Foto hoofdkantoor

Uit onderzoek van de IGJ bleek verder dat een toezichthouder en een bestuurder hun functie hadden neergelegd en samen bij de IGJ en de Nederlandse Zorgautoriteit melding hadden gedaan van wanbeleid door de toenmalige raad van commissarissen  (rvc) en directie. Zo zou had de voorzitter van de rvc, Peter van de Burgt, alleen al de schijn van belangenverstrengeling op zich hebben geladen door allerhande nevenfuncties van hem en zijn echtgenote bij andere zorginstellingen. Uit onderzoek van De Stadsbron bleek dat een van die instellingen het Amersfoortse Centrum Wijkverpleging was.

Dat centrum was tot september 2017 in handen van Arx Investment BV. Eigenaar van dat bedrijf: Peter van de Burgt, voorzitter en een tijdje enig lid van de rvc van PrivaZorg. In september 2017 gingen de aandelen van Centrum Wijkverpleging voor 10 euro over naar de Amsterdamse stichting Betsaida Thuiszorg. Bestuurder van die stichting Lucia Van de Burgt-Zonnenberg. Met andere woorden: Van de Burgt verkocht voor 10 euro een verlieslijdend zorgbedrijf aan zijn eigen vrouw.

PrivaZorg kent een heel complexe structuur. Het heeft zeven onderdelen die zorg verlenen. Die worden aangestuurd door PrivaZorg Management, dat feitelijk de directie voert, een PrivaZorg BV, waarin het personeel van de zorgonderdelen is ondergebracht. De aandelen van alle aparte delen zitten in een stichting. Sinds december 2017 is daarnaast een tweede stichting opgericht die de certificaten van die aandelen beheert. Maar over die beide stichtingen heeft de rvc weer niets te zeggen: die heeft alleen zeggenschap over zes zorg-onderdelen.

Deze complexe structuur en organisatie heeft ertoe geleid dat de top beslissingen kon nemen die haaks staan op het leiden van een goed zorgbedrijf. Kon de IGJ in 2018 nog voorkomen dat 12 miljoen euro uit PrivaZorg was verdwenen, in 2013 was al eens 6 miljoen euro uit het bedrijf weggesluisd. Dit blijkt uit een nieuw rapport van IGJ van juni. Opmerkelijk is dat de IGJ over dit wegsluizen niet heeft kunnen vaststellen of dat onrechtmatig is gebeurd.

Is de IGJ op dit onderdeel mild, de andere conclusies in het 48-pagina’s tellende onderzoeksrapport zijn snoeihard:

  1. In 2017 vond binnen PrivaZorg een herstructurering plaats. In het kader daarvan werden o.a. de statuten gewijzigd. Zo werd het verbod bij een viertal onderdelen om dividend uit te keren, opgeheven. De IGJ stelt dat de besluitvorming rond deze herstructurering ‘onzorgvuldig’ was en ‘niet voldoet aan de eisen van de governance code in de zorg’.
  2. Er was tot eind 2018 sprake van een (schijn van) belangenverstrengeling bij twee directeuren van PrivaZorg. Omdat zij een tijdlang de enige twee bestuurders waren van de twee bovenliggende stichtingen (waarin de aandelen en certificaten zaten) hadden zij bevoegdheden die eigenlijk toebehoren aan een raad van commissarissen. Er was sprake van een wc-eend constructie: als stichtingsbestuurders hielden ze toezicht op hun eigen handelen als directeur. De IGJ: ‘Daarbij kunnen de (financiele) belangen van de aandeelhouders immers conflicteren met de maatschappelijke doelstelling van de zorgorganisatie.”
  3. Er is sprake van een (schijn van) belangenverstrengeling bij de voorzitter van de raad van commissarissen. Peter van de Burgt is bij zoveel andere zorgorganisaties dan PrivaZorg betrokken (ook zakelijk) dat zijn onafhankelijkheid en daarmee zijn integriteit in het geding is. De IGJ: ‘Daarbij komt dat in de periode dat de voorzitter enig lid van de rvc was, door het ontbreken van andere stemmen geen enkele tegenspraak kon plaatsvinden binnen de rvc.’
  4. De samenstelling van de rvc voldeed niet. Zoals al uit punt drie bleek, was Peter van de Burgt het enige lid.
  5. De financiële verslaglegging van PrivaZorg voldoet niet aan de eisen van een ordelijke en controleerbare bedrijfsvoering.

De eindconclusie van de Inspectie: ‘Kwaliteit en continuïteit van zorg zijn onvoldoende gewaarborgd door gebrek aan goed bestuur en intern toezicht in combinatie met onvoldoende financiële waarborgen.’ 

Het onderdeel PrivaZorg WMO Beheer heeft een zorgcontract met de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg. Valt PrivaZorg om dan heeft de regio Eemland een groot probleem, want waar vind je zo snel een andere grote thuiszorginstelling die alle hulp kan overnemen?

foto4.JPG
Donkere wolken boven het hoofdkantoor van PrivaZorg aan de Hardwareweg in Amersfoort

Hoewel in de loop van het nieuwe inspectie-onderzoek bij PrivaZorg het stichtingsbestuur, de directie en de raad van commissarissen van samenstelling veranderde, constateren de inspecteurs dat de bestuurlijke onrust alleen maar verder is opgelopen. Daarom moet PrivaZorg een onafhankelijke deskundige aanstellen die de schijn van belangenverstrengeling binnen de rvc moet opheffen, de statuten en reglementen van de thuiszorgorganisatie in overeenstemming brengt met de governance code en moet zorgen dat de jaarrekeningen voortaan aan alle vereisten voldoen.

UPDATE vrijdag 21 juni

De fractie van de SP in Amersfoort heeft schriftelijke vragen ingediend over PrivaZorg naar aanleiding van het schokkende rapport van de IGJ. De Socialistische Partij wil van het college ondermeer weten hoeveel clienten uit Amersfoort zorg afnemen bij PrivaZorg of een daaraan gelieerde instelling. De SP wil ook weten hoe bont een zorgverlener het moet maken voordat het college besluit om het contract met een zorgverlener op te zeggen. 'Welke wettelijke ruimte heeft het college hiervoor?' Tot slot is de SP benieuwd of de situatie bij PrivaZorg uniek is of dat er soortgelijke signalen zijn over dergelijke problemen bij andere zorgbedrijven waarmee Amersfoort een contract heeft.

Lees het hele rapport van de IGJ hier: https://www.toezichtdocumenten.igj.nl/document.aspx?doc=PrivaZorg+B.V.+Amersfoort+juni+2019&docid=14935

Zie ook het artikel over Privazorg van 10 mei.

bijsluiter

Siem Eikelenboom is zelfstandig onderzoeksjournalist. Hij werkt onder andere voor De Stadsbron en onderzoeksplatform Follow The Money. Hij is daarnaast part-time docent Onderzoeksjournalistiek aan de multimediale opleiding van de Universiteit van Amsterdam

bronnen

Voor dit artikel is gebruik gemaakt van de twee rapporten die de IGJ tot nu toe over de bestuursproblemen bij PrivaZorg heeft gepubliceerd. Verder is gebruik gemaakt van interne documenten van PrivaZorg en is gesproken met diverse betrokkenen

opmerkingen

  • nog geen reacties
(maak u bekend met uw volledige naam)

Steun de Stadsbron!

U steunt ons met een gift via IDeal al met een bedrag vanaf 2 euro per artikel.

Draag bij!